NobleBlocks

Research indexThesis

Διδακτική της πληροφορικής στην δευτεροβάθμια εκπαίδευση και μέθοδοι αξιολόγησής της με χρήση τεχνητής νοημοσύνης

Βάρσος

1 Jul 2026

NobleIDark:/48914/w1/20261105/909FC584DOI10.12681/eadd/62590

Paywalled

The full text is at the publisher

You can read the abstract here, or open it at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

Η διδακτική της Πληροφορικής στη δευτεροβάθμια εκπαίδευση αποτελεί ένα ιδιαίτερο πεδίο, καθώς συνδυάζει ένα διαρκώς εξελισσόμενο γνωστικό αντικείμενο, εργαστηριακές και θεωρητικές απαιτήσεις, στοιχεία ψηφιακής κουλτούρας και κοινωνικών διαστάσεων, γνωστικές δυσκολίες στην κατανόηση βασικών εννοιών και ταυτόχρονα την ανάγκη για δημιουργικότητα, συνεργασία και διαθεματικές προσεγγίσεις. Ειδικότερα, όσον αφορά την εκμάθηση προγραμματισμού, ο τυπικός τρόπος διδασκαλίας στηρίζεται συνήθως στη χρήση γλωσσών προγραμματισμού υψηλού επιπέδου και ενός προγραμματιστικού περιβάλλοντος ή επεξεργαστή κειμένου, προκειμένου να συνταχθούν και να εκτελεστούν προγράμματα για την επίλυση απλών υπολογιστικών προβλημάτων. Στις μέρες μας, ωστόσο, μία εναλλακτική προσέγγιση για την εισαγωγή μαθητών γυμνασίου στον προγραμματισμό είναι η εκπαιδευτική ρομποτική, η οποία συνδέει τον προγραμματισμό με τον φυσικό κόσμο και προσφέρει ένα περισσότερο βιωματικό, ελκυστικό και συνεργατικό μαθησιακό περιβάλλον. Καθώς όμως η έρευνα γύρω από τις διδακτικές τεχνικές της Πληροφορικής εξελίσσεται, ανακύπτει εύλογα και το ερώτημα με ποιους τρόπους μπορούν αυτές να αξιολογηθούν, ώστε να εντοπίζονται οι αδυναμίες τους και να βελτιώνονται. Παραδοσιακά, η χρήση ερωτηματολογίων προς τους μαθητές αποτελεί έναν αξιόπιστο τρόπο αποτίμησης της διδακτικής διαδικασίας, καθώς επιτρέπει στον εκπαιδευτικό να διερευνήσει σε ποιο βαθμό επιτεύχθηκαν οι μαθησιακοί στόχοι και πώς βίωσαν οι μαθητές το μάθημα. Πιο σύγχρονα, τεχνικές μηχανικής μάθησης από τον χώρο της τεχνητής νοημοσύνης προσφέρουν νέες δυνατότητες αξιολόγησης, οι οποίες μπορούν να εφαρμοστούν από νωρίς στη σχολική χρονιά, ώστε να εντοπιστούν αδυναμίες τόσο της διδακτικής τεχνικής όσο και της μαθητικής πορείας και να γίνουν έγκαιρες διορθωτικές παρεμβάσεις. Στο πλαίσιο αυτό, η παρούσα εργασία προσεγγίζει ενιαία τον σχεδιασμό και την αξιολόγηση της διδασκαλίας, επιδιώκοντας έναν πιο ολοκληρωμένο τρόπο αποτίμησης διδακτικών τεχνικών μέσα από τον συνδυασμό παραδοσιακών και σύγχρονων μεθόδων. Η παρούσα έρευνα εστιάζει στον σχεδιασμό, την οργάνωση, την εφαρμογή και την αξιολόγηση ενός εναλλακτικού διδακτικού σεναρίου για την εκμάθηση προγραμματισμού από μαθητές γυμνασίου, το οποίο βασίζεται στην εκπαιδευτική ρομποτική, στο μοντέλο της ανεστραμμένης τάξης και στη χρήση ενός περιβάλλοντος ασύγχρονης τηλεκπαίδευσης, σε συνθήκες περιορισμένου εβδομαδιαίου διδακτικού χρόνου. Το διδακτικό αυτό σενάριο επιδιώκει να μεταφέρει μέρος της μελέτης εκτός τάξης, ώστε οι μαθητές να έχουν πρόσβαση στο εκπαιδευτικό υλικό ανεξάρτητα από χρόνο και τόπο και να το επεξεργάζονται με τον δικό τους ρυθμό, ενώ ο χρόνος της δια ζώσης διδασκαλίας να αξιοποιείται κυρίως για συνεργασία, διερεύνηση, πειραματισμό, κατασκευή και προγραμματισμό ρομποτικών συστημάτων. Στο πλαίσιο αυτό, αναπτύχθηκε και μία παραλλαγή της τεχνικής Jigsaw, προσαρμοσμένη ειδικά στις απαιτήσεις της εκπαιδευτικής ρομποτικής, με στόχο την αποτελεσματικότερη οργάνωση της συνεργασίας των μαθητών σε ομάδες και τη στήριξη της ενεργού συμμετοχής τους στην επίλυση προβλημάτων. Η διδακτική αυτή παρέμβαση αξιολογήθηκε αρχικά από τους ίδιους τους μαθητές μέσω ερωτηματολογίου, ώστε να διερευνηθεί ο βαθμός στον οποίο το συγκεκριμένο μαθησιακό περιβάλλον ανταποκρίθηκε στις ανάγκες τους για την εκμάθηση προγραμματισμού. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι οι μαθητές αντιμετώπισαν θετικά τη διαδικασία εκμάθησης προγραμματισμού μέσω της εκπαιδευτικής ρομποτικής, ότι η δυνατότητα να βλέπουν τα αποτελέσματα των προγραμμάτων τους στην κίνηση ενός ρομπότ ενίσχυσε την κατανόηση και το ενδιαφέρον τους, ενώ η οργάνωση του μαθήματος σε περιβάλλον ανεστραμμένης τάξης υποστήριξε την πρόσβασή τους στο υλικό, τη μελέτη με τον δικό τους ρυθμό, την επικοινωνία και τη συνεργασία. Παράλληλα, διαπιστώθηκε ότι μορφές περιεχομένου όπως τα παραδείγματα με εικόνες και βίντεο βοήθησαν σημαντικά τους μαθητές να κατανοήσουν καλύτερα τον προγραμματισμό. Στη συνέχεια, η έρευνα προχώρησε στην αξιοποίηση των δεδομένων της μαθησιακής διαδικασίας για τη δημιουργία ενός μοντέλου μηχανικής μάθησης με στόχο την πρόβλεψη της τελικής επίδοσης των μαθητών στο μάθημα της Πληροφορικής. Αν και οι τεχνικές αυτές έχουν μελετηθεί κυρίως στη μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση, όπου υπάρχουν συνήθως μεγάλα σύνολα δεδομένων, στην παρούσα εργασία εφαρμόστηκαν σε επίπεδο δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, παρά τους περιορισμούς που θέτει το μικρό μέγεθος των δεδομένων. Χρησιμοποιήθηκαν οι αρχικές βαθμολογίες των μαθητών από κουίζ και εργασίες, καθώς και δημογραφικά στοιχεία, ώστε να δημιουργηθούν και να δοκιμαστούν διαφορετικά προγνωστικά μοντέλα. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι, ακόμη και σε αυτό το πλαίσιο, είναι δυνατό να αναπτυχθεί ένα αρκετά ακριβές μοντέλο πρόβλεψης της επίδοσης των μαθητών. Ο αλγόριθμος CHAID παρουσίασε την καλύτερη συνολική απόδοση ως προς την ακρίβεια (82.14%) και την τιμή AUC, σε σύγκριση με άλλους αλγορίθμους που δοκιμάστηκαν, όπως Quest, C5, BN και RF, ενώ παράλληλα αναδείχθηκε και ο σημαντικότερος προγνωστικός παράγοντας της τελικής επίδοσης, προσφέροντας χρήσιμες ενδείξεις για το ποια στοιχεία του εκπαιδευτικού υλικού και των δραστηριοτήτων φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη διδακτική αξία .Συνολικά, η παρούσα έρευνα αναδεικνύει ότι η εκμάθηση προγραμματισμού στο Γυμνάσιο μπορεί να υποστηριχθεί αποτελεσματικά μέσα από ένα εναλλακτικό, μαθητοκεντρικό και τεχνολογικά εμπλουτισμένο διδακτικό πλαίσιο, το οποίο συνδυάζει την εκπαιδευτική ρομποτική, την ανεστραμμένη τάξη, την ομαδοσυνεργατική μάθηση και την αξιοποίηση δεδομένων από την ίδια τη μαθησιακή διαδικασία. Παράλληλα, δείχνει ότι ο συνδυασμός ερωτηματολογίων και τεχνικών μηχανικής μάθησης μπορεί να προσφέρει έναν πιο ολοκληρωμένο τρόπο αξιολόγησης διδακτικών τεχνικών, ενισχύοντας τόσο τη βελτίωση της διδασκαλίας όσο και την έγκαιρη υποστήριξη των μαθητών στο πλαίσιο της σχολικής πράξης.

Discussion

More

Suggest a correction or report