Research indexThesis
«Η γλώσσα τούτη εν κλεψιμιά»: Γλώσσα και Κοινότητα Πρακτικής στους Μάντηδες
Φιλίππου
Gnosis1 May 2023Open access
NobleIDark:/48914/w1/20261105/7701270ADOI10.82357/gnosis/910
«Η γλώσσα τούτη εν κλεψιμιά»: Γλώσσα και Κοινότητα Πρακτικής στους Μάντηδες
Φιλίππου · Gnosis · 2023
NobleIDark:/48914/w1/20261105/7701270ADOI10.82357/gnosis/910
Free to read at the publisher
You can read the abstract here, or the full text at the publisher.
Abstract
Η παρούσα διατριβή εξετάζει την κοινότητα των Μάντηδων, καταγράφοντας τη μυστική τους γλώσσα και αναλύοντας τον τρόπο με τον οποίο συγκροτούσαν μια κοινότητα πρακτικής. Συγκεκριμένα, περιγράφεται η κυρίαρχη πρακτική της κοινότητας, το γάνωμα, και εξετάζονται και αναλύονται οι λειτουργίες και συμβολικές αξίες της μυστικής τους γλώσσας (Μάντικα). Για να διερευνηθούν τα πιο πάνω χρησιμοποιήθηκε η ποιοτική έρευνα, υιοθετώντας κοινωνιογλωσσολογικές και εθνογραφικές μεθόδους. Το κύριο εργαλείο συλλογής δεδομένων ήταν η εθνογραφική συνέντευξη. Συνολικά, διενεργήθηκαν 15 εθνογραφικές συνεντεύξεις ανοιχτού τύπου οι οποίες ηχογραφούνταν. Παράλληλα με τη συνέντευξη διενεργήθηκαν επιτόπιες παρατηρήσεις και καταγράφονταν σημειώσεις πεδίου στο ημερολόγιο του ερευνητή. Τέλος, έγινε καταγραφή λέξεων και φράσεων της μυστικής γλώσσα, με στόχο τη δημιουργία ενός corpus της μυστικής γλώσσας της κοινότητας. Οι συμμετέχοντες/ουσες στην έρευνα ήταν μέλη της κοινότητας τα οποία ήταν οργανωμένα σε κοινωνικά-οικογενειακά δίκτυα και τα οποία βρίσκονταν συγκεντρωμένα σε μια αστική περιοχή και σε ένα χωρίο της Κύπρου. Στην έρευνα συμμετείχαν συνολικά δέκα μέλη της κοινότητας που ασκούσαν το επάγγελμα του γανωματή. Η διαδικασία συλλογής δεδομένων διήρκησε περίπου οκτώ μήνες. Καθ’ όλη τη διάρκεια της συλλογής των δεδομένων ο ερευνητής τήρησε τους κανόνες της ηθικής ερευνητικής δεοντολογίας. Για την ανάλυση των δεδομένων χρησιμοποιήθηκε η μέθοδος της θεματικής ανάλυσης δεδομένων (content analysis) καθώς και η καταγραφή λέξεων των Μάντικων. Η ανάλυση των δεδομένων έδειξε ότι η «μυστική» γλώσσα των Μάντηδων στηριζόταν γλωσσικά από την ελληνική γλώσσα και διαφάνηκε η συσχέτισή της με τη Ρομανί γλώσσα. Οι Μάντηδες χρησιμοποιούσαν τη «μυστική» για να διευκολυνθούν, να προστατευθούν, ακόμα και να ψυχαγωγηθούν. Μέσα από τα αποτελέσματα της ανάλυσης των δεδομένων διαφάνηκε επίσης η σημαντικότητα του γανώματος για την κοινότητα, αφού ήταν το επάγγελμα με το οποίο ασχολούνταν σχεδόν όλα τα μέλη της κοινότητας και που περνούσε από γενιά σε γενιά για αιώνες. Το γάνωμα προϋπόθετε από τους Μάντηδες να ακολουθούν ένα περιπατητικό τρόπο ζωής που είχε ως συνέπεια να βιώνουν αρκετές δυσκολίες. Η τέχνη που εξασκούσαν οι Μάντηδες είχε αντίκτυπο σε όλες σχεδόν τις εκφάνσεις της ζωής τους. Επιπρόσθετα, τα αποτελέσματα κατέδειξαν πως οι Μάντηδες στιγματίζονταν και θεωρούνταν υποδεέστεροι ως άνθρωποι λόγω του γανώματος και της ζωής που το συνόδευε. Οι Μάντηδες απέναντι σε αυτό τον στιγματισμό για να ανταπεξέλθουν αντιδρούσαν με διαφορετικούς τρόπους.