Research indexThesis
การปลดปลอยและประมาณการลดมลสารชวงชวตสนทสงผลกระทบตอสภาพภมอากาศจากกจกรรมการกอสรางและบำรงรกษาทางหลวง
เขียวแก้ว
1 Jan 2026
การปลดปลอยและประมาณการลดมลสารชวงชวตสนทสงผลกระทบตอสภาพภมอากาศจากกจกรรมการกอสรางและบำรงรกษาทางหลวง
เขียวแก้ว · 2026 · Subscription
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
การก่อสร้างและบำรุงรักษาทางหลวงมีกิจกรรมการใช้น้ำมันดีเซลเป็นเชื้อเพลิงในเครื่องจักรก่อสร้างกลุ่มเครื่องจักรเคลื่อนที่ที่ไม่ใช่เครื่องยนต์บนถนน (Off-road diesel engines) ที่ก่อให้เกิดทั้งก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ (CO2) ซึ่งจัดเป็นกลุ่มมลสารช่วงชีวิตยาวที่ส่งผลกระทบต่อสภาพภูมิอากาศ (Long-Lived Climate Pollutants : LLCPs) และผงฝุ่นเขม่าดำ (Black Carbon : BC) ซึ่งจัดเป็นกลุ่มมลสารช่วงชีวิตสั้นที่ส่งผลกระทบต่อสภาพภูมิอากาศ (Short-Lived Climate Pollutants : SLCPs) โดยผงฝุ่นเขม่าดำมีค่าศักยภาพในการทำให้เกิดภาวะโลกร้อน (Global Warming Potential : GWP) ในช่วงระยะเวลา 100 ปี มากถึง 460 เท่าของ CO2 จึงต้องมีการจัดทำบัญชีการปลดปล่อยก๊าซเรือนกระจกโดยการใช้ข้อมูลกิจกรรมของโครงการ (Activity Data) และค่าสัมประสิทธิ์การปลดปล่อย (Emission Factor : EF) เพื่อให้ทราบถึงปริมาณการปลดปล่อยจากกิจกรรมก่อสร้างของกรมทางหลวง ซึ่งจากผลการศึกษาในครั้งนี้ พบว่า โครงการต้นแบบมีอัตราการปลดปล่อย CO2 รวมทั้งหมด 12,201.914 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์ (kgCO2) ต่อ 24 วันทำงาน โดยกิจกรรมการก่อสร้างที่ปลดปล่อย CO2 มากที่สุด คือ งานรองพื้นทาง ในส่วนงานวัสดุคัดเลือก ลูกรังรองพื้นทาง โดยใช้รถเกลี่ยดิน รถบดล้อยาง และรถบดอัดสั่นสะเทือน อย่างละ 1 คัน ซึ่งใช้ระยะเวลาก่อสร้างมากที่สุด รวม 8 วันทำงาน จึงทำให้มีอัตราการปลดปล่อย CO2 เป็นจำนวน 3,729.700 kgCO2 ต่อ 8 วันทำงาน และโครงการต้นแบบมีอัตราการปลดปล่อย BC รวมทั้งหมด 4,727.583 กิโลกรัมคาร์บอนไดออกไซด์เทียบเท่า (kgCO2e) ต่อ 24 วันทำงาน โดยกิจกรรมการก่อสร้างที่ปลดปล่อย BC มากที่สุด คือ งานรองพื้นทาง ในส่วนงานวัสดุคัดเลือก ลูกรังรองพื้นทางเช่นกัน จึงทำให้มีอัตราการปลดปล่อย BC รวมจำนวน 1,451.038 kgCO2e ต่อ 8 วันทำงาน เมื่อพิจารณาข้อมูลแยกตามแต่ละการดำเนินการแล้ว สามารถเรียงลำดับการปลดปล่อย BC จากมากไปน้อย คือ ทำงาน (Working) เดินเครื่องเบา (Idling) และเคลื่อนที่ (Moving) เป็นจำนวน 1,337.551 95.024 และ 18.463 kgCO2e ตามลำดับ การศึกษาได้ประเมินการลดการปลดปล่อย BC ด้วยการติดตั้งตัวกรองอนุภาคไอเสียดีเซล (Diesel Particulate Filters : DPF) ซึ่งหากทำการติดตั้ง DPF คาดว่าจะลดการปลดปล่อย BC จากเดิม 4,727.583 กลายเป็น 10.410 kgCO2e หรือมีประสิทธิภาพการลดการปลดปล่อยถึงร้อยละ 99.75 ผลการศึกษาในส่วนนี้ช่วยทำให้สามารถตั้งเป้าหมายการดำเนินการลดการปลดปล่อย CO2 และ BC ได้อย่างเหมาะสม รวมไปถึงเป็นทางเลือกในการนำเทคโนโลยีการใช้ DPF มาช่วยในการลดการปลดปล่อย BC และการปรับปรุงกระบวนการทำงานให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น