Research indexThesis
นวตกรรมตวแบบสำหรบการจดการมรดกภมปญญาทางวฒนธรรมดานงานชางฝมอดงเดม
พฤทธิ์ขจรชัย
1 Jan 2015
นวตกรรมตวแบบสำหรบการจดการมรดกภมปญญาทางวฒนธรรมดานงานชางฝมอดงเดม
พฤทธิ์ขจรชัย · 2015 · Subscription
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
ปัจจุบันมีการสนับสนุนให้มีการนำมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมด้านงานช่างฝีมือดั้งเดิม มาประยุกต์ใช้เพื่อสร้างสร้างสรรค์สินค้าและบริการให้มีเอกลักษณ์และความแตกต่างจนเกิดมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ หรือที่เรียกว่าอุตสาหกรรมวัฒนธรรมสร้างสรรค์ แต่การศึกษาก่อนหน้านี้พบว่าจากการนำมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมมาประยุกต์ใช้นั้นก่อให้เกิดการละเมิดสิทธิ์ในทรัพย์สินทางวัฒนธรรมและมรดกทางวัฒนธรรม รวมทั้งมีการนำทรัพย์สินทางวัฒนธรรมไปใช้ประโยชน์ในเชิงพาณิชย์อย่างไม่เหมาะสม ดังนั้นจึงเป็นวัตถุประสงค์หลักของการศึกษาในครั้งนี้ คือ 1) เพื่อศึกษาภาพรวมการจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมด้านงานช่างฝีมือดั้งเดิม 2) พัฒนารูปแบบกระบวนการจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมด้านงานช่างฝีมือดั้งเดิม และ 3) พัฒนาเครื่องมือสารสนเทศเพื่อช่วยในการถ่ายทอดความรู้และการเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมด้านงานช่างฝีมือดั้งเดิมสำหรับผู้ประกอบการทางวัฒนธรรม การศึกษาครั้งนี้เป็นการวิจัยแบบผสม โดยที่การวิจัยเชิงคุณภาพได้ดำเนินการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้มีส่วนได้เสียในอุตสาหกรรมวัฒนธรรมสร้างสรรค์จำนวน 10 ราย ประกอบด้วยเจ้าหน้าที่และผู้เชี่ยวชาญของหน่วยงานภาครัฐ และผู้ประกอบการทางวัฒนธรรม เพื่อที่จะทำความเข้าใจในปัญหาและทราบข้อมูลที่จำเป็นของอุตสาหกรรม สำหรับการวิจัยเชิงปริมาณนั้นได้ทำการเก็บรวบรวมข้อมูลจาก 330 ตัวอย่าง โดยใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล และใช้โปรแกรมทางสถิติในการวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ผลการศึกษาพบว่าค่าเฉลี่ยความคิดเห็นของกลุ่มตัวอย่างต่อกระบวนการจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมด้านงานช่างฝีมือดั้งเดิมของผู้ประกอบการสูงกว่าคนทั่วไป โดยมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ 0.01 แต่ค่าเฉลี่ยด้านการคุ้มครองและรักษาสิทธิ์มรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมฯ ของผู้ประกอบการ (3.52) ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของคนทั่วไป (3.89) โดยมีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญที่ 0.01 และค่าเฉลี่ยด้านการใช้ประโยชน์จากสิทธิ์ในมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของผู้ประกอบการ (3.44) ต่ำกว่าค่าเฉลี่ยของคนทั่วไป (3.45) แต่ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ ผลต่าง ๆ นี้ ได้นำไปพัฒนาตัวแบบการจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมด้านงานช่างฝีมือดั้งเดิม ซึ่งมีกระบวนการครอบคลุมทั้งการรักษาสิทธิ์ของมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม และการใช้ประโยชน์จากสิทธิ์ในมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม รวมทั้งได้ทำการพัฒนาระบบสารสนเทศการจัดการมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมด้านงานช่างฝีมือดั้งเดิม (ICHIP Application) และทำการทดสอบการใช้งาน ICHIP Application กับกลุ่มตัวอย่างที่เป็นจำนวน 20 คน โดยผลการทบสอบพบว่ากลุ่มตัวอย่างยอมรับการใช้ ICHIP Application และเห็นว่าช่วยให้มีความรู้ ความเข้าใจเกี่ยวกับมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมเพิ่มมากขึ้น