Research indexThesis
การออกแบบเฟอรนเจอรเพอพหสายพนธสำหรบพอกเกตปารคในเมอง
วรสรธร
1 Jan 2025
การออกแบบเฟอรนเจอรเพอพหสายพนธสำหรบพอกเกตปารคในเมอง
วรสรธร · 2025 · Subscription
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัญหา รูปแบบ และข้อจำกัดของการออกแบบเฟอร์นิเจอร์ในพื้นที่พ็อกเกตปาร์ค 2) สังเคราะห์เกณฑ์การออกแบบ (Design Criteria) สำหรับเฟอร์นิเจอร์สาธารณะด้วยแนวคิดการออกแบบเพื่อพหุสายพันธุ์ (Multi-species Design) และ 3) ออกแบบและประเมินผลต้นแบบเฟอร์นิเจอร์เพื่อพหุสายพันธุ์สำหรับพ็อกเกตปาร์คในเมือง การศึกษาใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) ผ่านกระบวนการวิจัยเพื่อการออกแบบ (Research through Design) ตามกรอบกระบวนการออกแบบเพชรคู่ (Double Diamond Design Process) รวบรวมข้อมูลจากการวิเคราะห์กรณีศึกษาทั่วโลก 100 ภาพ สำรวจภาคสนามโครงการสวน 15 นาทีในกรุงเทพมหานคร 40 แห่ง สัมภาษณ์เชิงลึกผู้เชี่ยวชาญ 4 กลุ่ม (ด้านการออกแบบ พฤกษศาสตร์ สัตววิทยา และผู้ดูแลสวน) รวมถึงทดลองนำร่องด้านพฤติกรรมสัตว์และการ ยึดเกาะของพืชเป้าหมายผลการวิจัยพบว่า เฟอร์นิเจอร์สาธารณะในปัจจุบันมักออกแบบโดยยึดมนุษย์เป็นศูนย์กลาง (Human-centric) ทำให้เกิดความไม่ลงรอยกันกับสิ่งมีชีวิตอื่น นำไปสู่การกีดกันสัตว์เมืองโดยไม่ตั้งใจ หรือเกิดนวัตกรรมท้องถิ่นที่ขาดมาตรฐาน งานวิจัยจึงสังเคราะห์ข้อกำหนดการออกแบบเฟอร์นิเจอร์พหุสายพันธุ์เชิงบูรณาการ 4 มิติ ได้แก่ 1) มิติกายภาพและการรับรู้ เน้นแบ่งโซนสร้างระยะปลอดภัยให้สัตว์เมือง 2) มิติวัสดุและการบำรุงรักษา เน้นโครงสร้างที่ผลิตและปรับใช้ได้ง่าย ทำความสะอาดสะดวก และรองรับการปลูกพืชทั้งลงดินและกระถาง 3) มิติสุนทรียภาพและบริบท เน้นรูปทรงผสานพุ่มใบพืชไม้เลื้อยท้องถิ่นเป็นส่วนหนึ่งของร่มเงา และ 4) มิติสังคมและพฤติกรรม เน้นจัดวางเพื่อส่งเสริมปฏิสัมพันธ์ทางสังคม ควบคู่กับการสร้างพื้นที่ปลอดภัยให้สัตว์เป้าหมายตามแนวคิดการออกแบบที่นับรวม (Inclusive Design) โดยกำหนดสายพันธุ์เป้าหมายหลักคือ กระรอกหลากสี นกกางเขนบ้าน และพืชไม้เลื้อย องค์ความรู้และเกณฑ์ที่สังเคราะห์ได้ถูกนำไปสร้างสรรค์เป็นต้นแบบเฟอร์นิเจอร์ ผลการประเมินการใช้งานจริงพบว่า ต้นแบบสามารถกระตุ้นปฏิสัมพันธ์ของมนุษย์และสกัดกั้นการนอนยาวได้สำเร็จ ควบคู่ไปกับการทำหน้าที่เป็นสถานีหาอาหารที่ปลอดภัยสำหรับสัตว์เป้าหมาย และเป็นโครงสร้างยึดเกาะให้พืชเจริญเติบโต เพื่อเป็นทางเลือกในการสร้างสภาพแวดล้อมที่เกื้อกูลต่อการอยู่ร่วมกัน (Co-habitation) อย่างยั่งยืนระหว่างมนุษย์ พืช และสัตว์ในระบบนิเวศเมือง