NobleBlocks

Research indexThesis

นาฏกรรมสมพนธไทยและกมพชา

กนกมนัสธำรง

1 Jan 2025

DOI10.58837/chula.the.2025.995

Paywalled

The full text is at the publisher

You can read the abstract here, or open it at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาและวิเคราะห์ความเหมือน ความต่างของเนื้อหา และกระบวนการแสดงของนาฏกรรมไทยและกัมพูชา จัดเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยได้กำหนดขอบเขตการวิจัย คือ นาฏกรรมไทยและกัมพูชา โดยมีระยะเวลาในการเก็บข้อมูล คือ พ.ศ. 2347 – 2566 มีวิธีการดำเนินการวิจัย จากการเก็บรวบรวมข้อมูล การสัมภาษณ์ การสังเกตการณ์แบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วม และการทดลองปฏิบัติท่ารำและเปรียบเทียบท่ารำ จากการศึกษาพบว่านาฏกรรมไทยและนาฏกรรมกัมพูชา มีความคล้ายคลึงกันในหลายประการ อาจเป็นเพราะปัจจัยทางภูมิศาสตร์ และทั้งสองประเทศในอดีต ได้มีการรับอิทธิพลศิลปวัฒนธรรมอินเดียมาเหมือนกัน โดยผู้วิจัยได้แบ่งเนื้อหาของการศึกษานาฏกรรมออกเป็น 4 ข้อ คือ 1) การฝึกหัดพื้นฐาน ศึกษาการรำเพลงช้าเพลงเร็ว (ไทย) กับระบำฉาบันโฉ (กัมพูชา) พบว่ามีกระบวนท่ารำ ที่คล้ายกัน เน้นการฝึกกำลังแขน กำลังขา แต่จะมีความแตกต่างที่การเชื่อมท่า การเคลื่อนท่า การทรงตัว และการนับจังหวะเพลงที่มีความต่างกันอย่างชัดเจน 2) การแสดงระบำ ผู้วิจัยได้เลือกศึกษาเบิกโรงจับระบำเมขลารามสูร (ไทย) กับระบำพระราชทรัพย์ชุดเรียมโสโมณีเมขลา (กัมพูชา) พบว่ามีแนวคิดเดียวกัน คือ ความอุดมสมบูรณ์ของการเกษตรกรรม และลำดับการแสดงก็มีความเหมือนกัน แต่จะมีข้อแตกต่างที่การแต่งกาย ดนตรี กระบวนท่ารำ 3) การแสดงละคร ศึกษาละครใน เรื่องอุณรุท ตอนอุ้มสม (ไทย) กับละครพระราชทรัพย์ เรื่องพระอนิรุธนางอุษา ตอนโสภาลักษณ์ (กัมพูชา) พบว่าเป็นการแสดงละครผู้หญิงในราชสำนักเช่นเดียวกัน มีโครงสร้างและเนื้อเรื่องที่คล้ายคลึงกัน แต่มีความต่างกันตรงองค์ประกอบการแสดงละคร 4) การสร้างสรรค์ การแสดงที่มีที่มาจากศิลปกรรมขอมโบราณ ผู้วิจัยได้เลือกศึกษา ระบำโบราณคดี ชุดลพบุรี (ไทย) กับระบำพระราชทรัพย์ ชุดอัปสรา (กัมพูชา) พบว่ามีแนวคิดเดียวกัน คือ ศิลปกรรมขอมโบราณ แต่องค์ประกอบของการสร้างงานนั้น มีความแตกต่างกันอย่างมาก โดยระบำโบราณคดี ชุด ลพบุรี จะเป็นสร้างองค์ประกอบของ การแสดงขึ้นใหม่จากศิลปกรรมขอมที่พบในประเทศไทยเป็นหลัก แต่ระบำพระราชทรัพย์ ชุดอัปสรา จะเป็นการปรับปรุงและดัดแปลงจากของเดิมที่เคยมีมา จากการศึกษาทั้งหมด พบว่า ได้สอดคล้องกับแนวคิด การแพร่กระจายทางวัฒนธรรม ในรูปแบบจากสังคมหนึ่งไปสู่สังคมหนึ่ง ต่อมา คือ แนวคิดการเคลื่อนไหว เชิงชาติพันธุ์ ซึ่งในที่นี้หมายถึงสังคมที่ทำให้เห็นถึงความแตกต่างของลักษณะการแสดงในสังคมนั้น เช่น การทรงตัว การเคลื่อนท่า และแนวคิดการผสมผสานทางวัฒนธรรม ที่ทำให้เห็นถึงความสัมพันธ์ ทางด้านศิลปวัฒนธรรมไทยและกัมพูชาที่มีร่วมกันมาอย่างยาวนาน

Discussion

More

Suggest a correction or report