NobleBlocks

Research indexThesis

เศรษฐศาสตรการเมองวาดวยกฎหมายการแขงขนทางการคาและการลดความยากจน

บุญบัณฑิต

1 Jan 2025

DOI10.58837/chula.the.2025.961

Paywalled

The full text is at the publisher

You can read the abstract here, or open it at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

อำนาจตลาดที่ไม่ถูกกำกับดูแลอาจทำหน้าที่เป็นภาษีแฝงที่ตกกับกลุ่มรายได้น้อยเป็นพิเศษ งานวิจัยนี้จึงศึกษาว่ากฎหมายการแข่งขันทางการค้าส่งผลต่อการกระจายรายได้ของกลุ่มรายได้น้อยอย่างไร และเหตุใดผลกระทบจึงแตกต่างกันตามบริบทเชิงสถาบัน งานวิจัยใช้ระเบียบวิธีผสมผสานเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ วัดผลผ่านสัดส่วนรายได้รายควินไทล์และดัชนีจีนี ซึ่งเป็นหลักฐานของช่องทางเชิงกระจายรายได้ที่สามารถเชื่อมโยงสู่การลดความยากจน การวิเคราะห์เชิงปริมาณใช้ข้อมูลแผง 179 ประเทศ ปี ค.ศ. 1970-2014 ด้วยวิธี Difference-in-Differences ของ Callaway และ Sant'Anna (2021) พบว่าผลโดยรวมต่อส่วนแบ่งรายได้กลุ่มล่างสุด (Q1) ไม่มีนัยสำคัญ แต่กลุ่มย่อยกลับแสดงรูปแบบตรงข้ามกันชัดเจน คือกลุ่มประเทศรายได้ปานกลางบนถึงสูงที่บัญญัติกฎหมายเร็ว (HighMid Paradox) ให้ผลลบต่อกลุ่มรายได้น้อยอย่างสม่ำเสมอ ขณะที่กลุ่มรายได้น้อยถึงปานกลางบางกลุ่มกลับให้ผลบวก โดยระดับรายได้ประเทศเป็นตัวแปรกำกับสำคัญ ส่วนตัวแปรเชิงสถาบันอื่น เช่น ประชาธิปไตยและความเข้มแข็งของหน่วยงานกำกับดูแล ไม่มีผลอิสระเมื่อควบคุมรายได้ประเทศแล้ว การวิเคราะห์เชิงคุณภาพใช้ประเทศไทยเป็นกรณีศึกษาต้นแบบของ HighMid Paradox ผ่านกรณีฮอนด้า กรณีควบรวม CP-Tesco Lotus และ TRUE-DTAC เทียบเคียงกับกรณีในอดีตและกรณีที่บังคับใช้สำเร็จเพื่อป้องกันการเลือกหลักฐานด้านเดียว ข้อสังเกตที่ปรากฏซ้ำจากหลักฐานถูกสังเคราะห์ขึ้นเป็นกรอบการขัดขวางการส่งผ่านเชิงสถาบัน (Institutional Transmission Blockage หรือ ITB) ซึ่งบูรณาการแนวคิดของ Williamson, North, Stigler, Olson และ Culpepper เพื่ออธิบายว่าเหตุใดกฎหมายที่มีอยู่จึงไม่ส่งผ่านประโยชน์ถึงกลุ่มรายได้น้อยได้จริง ผ่านการขัดขวางสามชั้น คือการครอบงำกระบวนการแต่งตั้ง การครอบงำเชิงโครงสร้าง และช่องว่างการบังคับใช้ งานวิจัยเสนอว่าคำถามเชิงนโยบายที่สำคัญมิใช่ว่าควรมีกฎหมายหรือไม่ แต่คือต้องแก้ไขปัจจัยขัดขวางเชิงสถาบันใดก่อน ผลจึงจะส่งถึงกลุ่มคนจนได้จริง จึงเสนอแนวทางตามหลักการปรับตัวแบบวนซ้ำที่ขับเคลื่อนด้วยปัญหา (Problem-Driven Iterative Adaptation หรือ PDIA) เป็นลำดับปฏิรูปสี่ขั้นที่เปิดทางให้ขั้นถัดไปเป็นไปได้ทางการเมืองมากขึ้น ได้แก่ (1) ความโปร่งใสในการตัดสินใจ (2) ความรับผิดชอบที่ตรวจสอบได้ (3) การปฏิรูปเชิงโครงสร้างด้านการแต่งตั้งและขอบเขตอำนาจ และ (4) การบังคับใช้เชิงรุกที่ทำให้ผลกระจายรายได้ถึงครัวเรือนรายได้น้อยได้จริง

Discussion

More

Suggest a correction or report