Research indexThesis
นวตกรรมการเกษตรเพอเพมผลตภาพการผลตขาว :เครองหยอดเมลดพนธ
ประมิติธนการ
1 Jan 2015
NobleIDark:/48914/w1/20261105/AE916B5EDOI10.58837/chula.the.2015.2214
นวตกรรมการเกษตรเพอเพมผลตภาพการผลตขาว :เครองหยอดเมลดพนธ
ประมิติธนการ · 2015 · Subscription
NobleIDark:/48914/w1/20261105/AE916B5EDOI10.58837/chula.the.2015.2214
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาเครื่องหยอดเมล็ดพันธุ์ข้าวแบบหยอดเป็นจุดที่มีระยะห่างกันสม่ำเสมอสำหรับการปลูกข้าวนาน้ำตม เพื่อให้ต้นข้าวงอกขึ้นอย่างเป็นระเบียบ นอกจากนั้นยังวิเคราะห์ปัจจัยที่จะมีผลให้ชาวนายอมรับที่จะปลูกข้าวนาน้ำตมด้วยเครื่องหยอดเมล็ดพันธุ์นี้ งานวิจัยได้ถูกออกแบบให้ผู้ใช้หรือชาวนามีส่วนร่วมในการพัฒนา พื้นที่เป้าหมายเป็นพื้นที่ปลูกข้าวนาน้ำตม กลุ่มตัวอย่างต้องเป็นชาวนาที่มีระบบการจัดการการปลูกข้าวที่ดีจึงเลือกสมาชิกของศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวและศูนย์ข้าวชุมชนในเขตจังหวัดนครสวรรค์ ลพบุรี และกำแพงเพชร ในการศึกษาวิจัย ในการสำรวจความคิดเห็นของชาวนาได้จัดการสาธิตการปลูกข้าวด้วยเครื่องหยอดเมล็ดพันธุ์แบบเป็นแถวยาวต่อเนื่องให้ชาวนาที่เป็นสมาชิกของกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ 3 กลุ่มประมาณ 200 คนในจังหวัดนครสวรรค์เพื่อให้เปรียบเทียบความแตกต่างระหว่างการปลูกข้าวด้วยเครื่องหยอดเมล็ดพันธุ์กับการปลูกด้วยวิธีปักดำและวิธีหว่าน หลังการสาธิตได้ทำการสัมภาษณ์เจาะลึกขอให้ระบุความต้องการเกี่ยวกับเครื่องหยอดฯและปัจจัยที่มีผลให้สนใจที่จะใช้ จากผู้นำกลุ่มและสมาชิกรวม 32 คน ข้อมูลได้ถูกวิเคราะห์และจัดทำเป็นแบบสอบถามภาคสนาม ซึ่งถูกทดสอบความเชื่อถือได้ก่อนนำเก็บข้อมูลจากชาวนาสมาชิกของ 15 กลุ่มผู้ผลิตในจังหวัดนครสวรรค์ ลพบุรีและสระบุรี ได้แบบสอบถามคืนมาจำนวน 175 ชุดจากที่แจกจ่าย 350 ชุด การวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติวิเคราะห์การถดถอยพหุ พบว่าผู้ตอบแบบสอบถาม 75.8% พอใจที่เครื่องหยอดฯสามารถช่วยลดค่าใช้จ่ายในการปลูกข้าว และประหยัดเวลา 56.1% พอใจที่จะสามารถแยกวัชพืชเพื่อกำจัดได้ 50.3% ของผู้ตอบพอใจการที่เครื่องจะไม่มีความซับซ้อนในการใช้งาน ถ้าต้นข้าวงอกขึ้นอย่างเป็นระเบียบและมีจำนวนกองข้าวที่หยอดมากเท่าการปักดำ ใช้งานง่าย เบา กระทัดรัดและเก็บรักษาสะดวก ค่าเฉลี่ยของความต้องการจำนวนเมล็ดแต่ละจุดหยอด คือ 5 เมล็ด ระยะห่างระหว่างจุด 16 ซม.ระหว่างแถว 19 ซม. สมรรถนะการทำงานได้วันละ 17 ไร่ ในการพัฒนาเครื่องหยอดเมล็ดพันธุ์ ได้ตั้งแนวคิดที่มุ่งให้ชาวนาไทยสามารถจัดหาและนำไปใช้ได้ง่าย จึงตั้งใจที่จะใช้กลไกการหยอดแบบพื้นฐาน เริ่มด้วยการสร้างแบบจำลองกลไกการหยอดหลายแบบเพื่อทำการทดสอบหยอดเมล็ดพันธุ์ในห้องปฎิบัติการ ซึ่งพบว่ากลไกระบบถ้วยเหมาะสมที่จะใช้หยอดเมล็ดพันธุ์ข้าวงอกเพราะเมล็ดข้าวเสียหายจากการหยอดน้อยที่สุด จึงได้สร้างเครื่องหยอดเมล็ดพันธุ์ต้นแบบที่ใช้กลไกระบบถ้วยที่มี 2 แถวหยอด มีคุณสมบัติสอดคล้องกับความต้องการของชาวนา ศูนย์เมล็ดพันธุ์ข้าวลพบุรีได้ทำการทดสอบอัตราการงอกของเมล็ดพันธุ์ข้าวงอกที่ผ่านการหยอดด้วยเครื่องหยอดเมล็ดพันธุ์ต้นแบบ ได้ผลอัตราการงอก 92% ซึ่งเป็นอัตราที่สูงกว่ามาตรฐาน 80% เครื่องหยอดเมล็ดพันธุ์ต้นแบบได้ถูกใช้สาธิตการปลูกข้าวให้สมาชิกกลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์จำนวน 12 กลุ่ม ศูนย์ข้าวชุมชน 5 กลุ่ม ได้ชม และแจกแบบสอบถามจำนวน 600 ชุด เกี่ยวกับการยอมรับเครื่องหยอดเมล็ดพันธุ์เพื่อใช้ปลูกข้าว ได้รับแบบสอบถามกลับ 296 ชุด เมื่อทำการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติวิเคราะห์เส้นทาง พบว่าชาวนาจะยอมรับเครื่องหยอดเมล็ดพันธุ์ที่มีทัศนคติที่ดีด้วย ซึ่งทัศนคติที่ดีจะเกิดจากคุณสมบัติของเครื่องหยอดที่ตอบสนองความต้องการในการใช้และทุนที่ต้องใช้เพื่อจัดหามาใช้ นั่นคือ การสร้างทัศนคติที่ดีกับเครื่องหยอดเมล็ดพันธุ์ที่นำเสนอเป็นปัจจัยโดยตรงที่มีผลมากที่สุดกับการยอมรับเครื่องหยอดเมล็ดพันธุ์