Research indexThesis
การพฒนาและประเมนผลนวตกรรมเพอสงเสรมความรและความตระหนก ในการลดการเผาฟางขาวของเกษตรกร
ปรีดีชญาณ์ภาสกุล
1 Jan 2025
NobleIDark:/48914/w1/20261105/3203C091DOI10.58837/chula.is.2025.189
การพฒนาและประเมนผลนวตกรรมเพอสงเสรมความรและความตระหนก ในการลดการเผาฟางขาวของเกษตรกร
ปรีดีชญาณ์ภาสกุล · 2025 · Subscription
NobleIDark:/48914/w1/20261105/3203C091DOI10.58837/chula.is.2025.189
The full text is at the publisher
You can read the abstract here, or open it at the publisher.
Abstract
การจัดการฟางข้าวภายหลังการเก็บเกี่ยวเป็นประเด็นสำคัญที่ส่งผลกระทบต่อคุณภาพอากาศ สุขภาพของประชาชน และการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ โดยการเผาฟางข้าวยังคงเป็นวิธีที่เกษตรกรเลือกใช้อย่างแพร่หลายเนื่องจากสะดวกและมีต้นทุนต่ำ การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและประเมินผลนวัตกรรมเพื่อการเรียนรู้สำหรับส่งเสริมความรู้ ความตระหนัก และความตั้งใจเชิงพฤติกรรมในการลดการเผาฟางข้าวของเกษตรกร นวัตกรรมที่พัฒนาขึ้นคือเว็บแอปพลิเคชันแบบผสมในชื่อ "FangDer" ซึ่งบูรณาการสื่อมัลติมีเดีย ระบบเสียงบรรยายภาษาท้องถิ่น (โคราช-อีสาน) และกิจกรรมการเรียนรู้เชิงโต้ตอบ กลุ่มตัวอย่างคือเกษตรกรผู้ปลูกข้าวในจังหวัดนครราชสีมา จำนวน 80 ราย คัดเลือกแบบเฉพาะเจาะจง ใช้รูปแบบการวิจัยแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลัง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนา การทดสอบค่าทีแบบจับคู่ (Paired Samples t-test) และค่าขนาดผลกระทบ (Cohen's d) ผลการศึกษาพบว่าภายหลังการใช้นวัตกรรม กลุ่มตัวอย่างมีคะแนนความรู้ ความตระหนัก และความตั้งใจเชิงพฤติกรรมเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ p<.001 และมีขนาดผลกระทบอยู่ในระดับสูงทุกตัวแปร โดยความตระหนักมีขนาดผลกระทบสูงสุด อย่างไรก็ตาม ผลการวิเคราะห์พบว่าความรู้และความตระหนักไม่มีความสัมพันธ์กันอย่างมี นัยสําคัญ ซึ่งบ่งชี้ว่าการเพิ่มความรู้เพียงอย่างเดียวไม่เพียงพอต่อการสร้างความตระหนัก แต่ ต้องอาศัยการสื่อสารที่เชื่อมโยงกับอารมณ์และบริบทของผู้ใช้ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการ ประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลร่วมกับการออกแบบสื่อที่สอดคล้องกับบริบทท้องถิ่น เป็น แนวทางที่มีศักยภาพในการส่งเสริมการเรียนรู้และสร้างความตระหนักด้านการจัดการฟาง ข้าวเพื่อการพัฒนาที่ยั่งยืน