NobleBlocks

Research indexThesis

Έμφυλη κοινωνικοποίηση

Πελέκη

1 Sep 2026

NobleIDark:/48914/w1/20261105/321D2C47DOI10.12681/eadd/62727

Paywalled

The full text is at the publisher

You can read the abstract here, or open it at the publisher.

Read at the publisher

Abstract

Η παρούσα διατριβή εξετάζει την έμφυλη κοινωνικοποίηση και τους τρόπους με τους οποίους οι έμφυλες ταυτότητες, οι ρόλοι και τα στερεότυπα διαμορφώνονται, αναπαράγονται και αμφισβητούνται στο πλαίσιο της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Βασισμένη στην Κοινωνιολογία του φύλου, η μελέτη αναδεικνύει ότι το κοινωνικό φύλο δεν αποτελεί σταθερό χαρακτηριστικό, αλλά μια δυναμική διαδικασία που επιτελείται καθημερινά μέσα από κοινωνικές πρακτικές, σχέσεις εξουσίας και θεσμικές ρυθμίσεις. Η έρευνα εντάσσεται στη βασική κοινωνική έρευνα και πραγματοποιήθηκε στη Διεύθυνση Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Αιτωλοακαρνανίας, μια περιοχή με ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω της κοινωνικοοικονομικής της σύνθεσης, των δημογραφικών της χαρακτηριστικών και των καταγεγραμμένων περιστατικών έμφυλης βίας. Το έλλειμμα προηγούμενων συστηματικών μελετών για το φύλο στην περιοχή, καθώς και η απουσία ερευνών που εξετάζουν τις αντιλήψεις των εφήβων, καθιστούν τη μελέτη πρωτότυπη και αναγκαία. Σκοπός της παρούσας διατριβής είναι η διερεύνηση της συμβολής της κοινωνικοποίησης στη διαμόρφωση των έμφυλων ρόλων, της ταυτότητας φύλου και των αντιλήψεων περί ισότητας στους μαθητές και τις μαθήτριες της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης στην Αιτωλοακαρνανία. Ειδικότερα, οι στόχοι της διατριβής είναι: 1.Να διερευνηθούν οι αντιλήψεις των μαθητών/τριών σχετικά με την ταυτότητα φύλου και τα έμφυλα στερεότυπα. 2.Να εξεταστούν οι αντιλήψεις των μαθητών/τριών για την κατανομή οικιακών, κοινωνικών και οικογενειακών ρόλων ως ειδική έκφανση των έμφυλων στερεοτύπων. 3.Να αξιολογηθούν οι αντιλήψεις των μαθητών/τριών για την έμφυλη ισότητα. 4.Να διερευνηθεί η συμβολή βασικών παραγόντων κοινωνικοποίησης στη διαμόρφωση των αντιλήψεων για το φύλο. Η μεθοδολογία είναι ποσοτική και η έρευνα υλοποιήθηκε ως μελέτη περίπτωσης. Χρησιμοποιήθηκε δομημένο ερωτηματολόγιο βασισμένο σε σταθμισμένες κλίμακες και πρόσθετες μεταβλητές σχετικές με στερεότυπα, ρόλους, αντιλήψεις ισότητας και πηγές κοινωνικοποίησης. Το εργαλείο χορηγήθηκε ηλεκτρονικά σε μαθητές/τριες Γυμνασίων και Λυκείων της περιοχής, με συνολική συμμετοχή 1.983 ατόμων. Η στατιστική επεξεργασία περιλάμβανε περιγραφική ανάλυση, ελέγχους αντιπροσωπευτικότητας, Εξερευνητική και Επιβεβαιωτική Παραγοντική Ανάλυση (EFA–CFA), έλεγχο αξιοπιστίας υποκλιμάκων και επαγωγικές αναλύσεις διαφορών και συσχετίσεων.Τα ευρήματα δείχνουν ότι η έμφυλη κοινωνικοποίηση αποτελεί μια πολυεπίπεδη και συχνά αντιφατική διαδικασία. Τα κορίτσια ενημερώνονται κυρίως από φίλες/ους, βιβλία και ψηφιακά μέσα, ενώ τα αγόρια βασίζονται περισσότερο στην οικογένεια, σε παραδοσιακούς φορείς ή δηλώνουν ότι δεν ενημερώνονται. Οι μικρότεροι/ες μαθητές/τριες εμφανίζουν πιο στερεοτυπικές αντιλήψεις, ενώ οι μεγαλύτεροι/ες αναπτύσσουν κριτικότερες στάσεις. Η συμβολή του σχολείου στην ενημέρωση για το φύλο παραμένει περιορισμένη, ενώ η οικογένεια και οι φίλοι/ες αποτελούν ισχυρούς φορείς κοινωνικοποίησης. Τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης λειτουργούν ως νέος, δυναμικός αλλά συχνά αντιφατικός μηχανισμός επιτέλεσης του φύλου. Ως προς την έμφυλη ισότητα, οι μαθητές/τριες αναγνωρίζουν πρόοδο, αλλά εντοπίζουν επίμονες ανισότητες στην ελληνική κοινωνία. Συμπερασματικά, η Αιτωλοακαρνανία φαίνεται να βρίσκεται σε μεταβατικό στάδιο, όπου παραδοσιακές αντιλήψεις συνυπάρχουν με σύγχρονες αξίες ισότητας. Η έμφυλη κοινωνικοποίηση στο σχολείο παραμένει κρίσιμος μηχανισμός αναπαραγωγής στερεοτύπων, αλλά και πεδίο παρέμβασης. Η ενίσχυση της εκπαίδευσης για το φύλο, η επιμόρφωση εκπαιδευτικών, η ενσωμάτωση της ισότητας στο αναλυτικό πρόγραμμα, η ανάπτυξη ψηφιακής παιδείας και η συνεργασία σχολείου–οικογένειας αποτελούν αναγκαίες προϋποθέσεις για μια συμπεριληπτική και δημοκρατική εκπαιδευτική κουλτούρα.

Discussion

More

Suggest a correction or report