Η πρόοδος στη διάγνωση και τη θεραπευτική αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού έχει οδηγήσει σε σημαντική βελτίωση της επιβίωσης των νεαρών γυναικών αναπαραγωγικής ηλικίας, με αποτέλεσμα, η διατήρηση της γονιμότητας να αποτελεί σημαντικό στοιχείο της σύγχρονης ολιστικής ογκολογικής φροντίδας Οι σύγχρονες αντικαρκινικές θεραπείες, και ιδιαίτερα η χημειοθεραπεία και η παρατεταμένη ενδοκρινική αγωγή, ενέχουν σημαντικό κίνδυνο γοναδοτοξικότητας, πρόωρης ωοθηκικής ανεπάρκειας και επακόλουθης υπογονιμότητας. Ως εκ τούτου η έγκαιρη εκτίμηση του αναπαραγωγικού κινδύνου και η παραπομπή της ασθενούς σε εξειδικευμένο κέντρο αναπαραγωγικής ιατρικής, ιδανικά αμέσως μετά τη διάγνωση και πριν την έναρξη χειρουργικής, επικουρικής ή νεοεπικουρικής θεραπείας αποτελεί άμεση προτεραιότητα, και βασική σύσταση των διεθνών κατευθυντήριων οδηγιών. Η ελεγχόμενη ωοθηκική διέγερση με ταυτόχρονη χορήγηση αναστολέων αρωματάσης και GnRH αναλόγων, ακολουθούμενη από κρυοσυντήρηση εμβρύων/ ωαρίων, αποτελεί σήμερα την επικρατέστερη στρατηγική για τη διατήρηση γονιμότητας σε γυναίκες με καρκίνο του μαστού, ενώ η κρυοσυντήρηση ωοθηκικού ιστού και η in vitro ωρίμανση ωαρίων αποτελούν τεχνικές με εφαρμογή σε επιλεγμένες περιπτώσεις. Στο ειδικό μέρος της παρούσας εργασίας έγινε ανασκόπηση χαρτογράφησης της σύγχρονης βιβλιογραφίας, με σκοπό την συστηματική και περιγραφική σύνθεση της σχετικά με τις διαθέσιμες στρατηγικές διατήρησης της γονιμότητας σε γυναίκες με καρκίνου του μαστού, με έμφαση στην ογκολογική ασφάλεια, τις παρεμβάσεις και τη χρονική εφαρμογή τους καθώς, και τα αναπαραγωγικά αποτελέσματα. Μετά από αναζήτηση σε διεθνείς βάσεις δεδομένων και τη διαδικασία διαλογής, επελέγησαν 36 μελέτες οι οποίες πληρούσαν τα κριτήρια ένταξης στην ανασκόπηση. Επιλέχθηκαν ανασκοπήσεις της βιβλιογραφίας, κατευθυντήριες οδηγίες και πρωτογενείς κλινικές μελέτες δημοσιευμένες στην αγγλική γλώσσα κατά την τελευταία πενταετία. Η βιβλιογραφική αναζήτηση πραγματοποιήθηκε συστηματικά στις βάσεις δεδομένων PubMed και UpToDate με χρήση των όρων fertility preservation και breast cancer, καθώς και συναφών λέξεων-κλειδιών, ενώ η μεθοδολογία σχεδιασμού και αναφοράς της ανασκόπησης ακολούθησε τις οδηγίες PRISMA-ScR. Αρκετές από τις μελέτες αυτές επικεντρώθηκαν στις στρατηγικές και τα πρωτόκολλα διατήρησης γονιμότητας, με το πρωτόκολλο τυχαίας έναρξης και διπλής ωοθηκικής διέγερσης με επακόλουθη κρυοσυντήρηση εμβρύων και ωαρίων, να συνδέεται με αυξημένη αποδοτικότητα χωρίς καθυστέρηση της ογκολογικής θεραπείας. Η ογκολογική ασφάλεια εξετάστηκε συστηματικά αναδεικνύοντας την ελεγχόμενη ωοθηκική διέγερση πριν από τη χημειοθεραπεία και τη χρήση τεχνικών υποβοηθούμενης αναπαραγωγής μετά την αντικαρκινική θεραπεία, ως ασφαλείς προσεγγίσεις, καθώς δεν συσχετίστηκαν με αυξημένο κίνδυνο υποτροπής, ή θνησιμότητας, ακόμη και σε γυναίκες που διέκοψαν προσωρινά την ενδοκρινική θεραπεία, για προσπάθεια επίτευξης κύησης. Τα αναπαραγωγικά αποτελέσματα μετά από διατήρηση της γονιμότητας αξιολογήθηκαν σε μετα-αναλύσεις και παρατηρητικές μελέτες κοόρτης, με τις περισσότερες κυήσεις να πραγματοποιούνται αυτόματα και την πραγματική χρήση του κρυοσυντηρημένου βιολογικού υλικού να αναδεικνύεται ιδιαίτερα χαμηλή. Επιπλέον εκτιμήθηκε ο επικουρικός προστατευτικός ρόλος των GnRH αναλόγων κατά την διάρκεια της χημειοθεραπείας, καθώς και χρήση των βιοδεικτών ωοθηκικής εφεδρείας στην πρόβλεψη της αναπαραγωγικής υγείας των ασθενών, ενώ εξετάστηκαν ειδικά τα αποτελέσματα της διατήρησης της γονιμότητας σε γυναίκες φορείς μεταλλάξεων BRCA. Συνολικά, τα δεδομένα που προέκυψαν από την ανασκόπηση παρουσιάζουν σημαντική ετερογένεια στην εφαρμογή και την αναφορά των αποτελεσμάτων, αλλά και σημαντικά κενά και ασυνέπειες. Μελλοντικές έρευνες θα πρέπει να εστιάσουν στη βελτίωση της μακροχρόνιας παρακολούθησης και στη μελέτη ειδικών πληθυσμών, ώστε να υποστηριχθεί καλύτερα η λήψη αποφάσεων και η εξατομικευμένη φροντίδα των ασθενών.