Η παρούσα διπλωματική εργασία εξετάζει το φαινόμενο του επανευαγγελισμού του υπόδουλου Γένους κατά τον 16ο αιώνα, εστιάζοντας στο ιστορικό και θεολογικό του πλαίσιο, καθώς και στις ποιμαντικές του εκφάνσεις, με ιδιαίτερη αναφορά στη μορφή και τη ιεραποστολική δράση του αγίου Διονυσίου του εν Ολύμπω. Μετά την πτώση της Βυζαντινής αυτοκρατορίας και την παγίωση της οθωμανικής κυριαρχίας, ο ελληνικός ορθόδοξος πληθυσμός βίωσε συνθήκες πολιτικής υποδούλωσης και έντονης πνευματικής δοκιμασίας, οι οποίες απειλούσαν τη θρησκευτική και εθνική του ταυτότητα. Οι Έλληνες βιώνουν την καταπίεση, στερούνται βασικά δικαιώματα και βλέπουν τις περιούσιες τους να δημεύονται και να αρπάζονται από τους κατακτητές. Στο πλαίσιο αυτό, η Ορθόδοξη Εκκλησία, με πρωτοστάτη το Οικουμενικό Πατριαρχείο και με τη στήριξη του Αγίου Όρους καθώς και πλήθος μονών ανέλαβε καθοριστικό και πολυσχιδή ρόλο ως πνευματικός και εθνικός φορέας, διαφυλάσσοντας την πίστη, την παιδεία και τη συνοχή των κοινοτήτων. Ο επανευαγγελισμός αναδεικνύεται ως συνειδητή εκκλησιαστική αντίδραση στην πνευματική παρακμή και τους εξισλαμισμούς, με στόχο την ενδυνάμωση της ορθόδοξης συνείδησης και την ενίσχυση της ποιμαντικής παρουσίας της Εκκλησίας. Ιδιαίτερη έμφαση δίδεται στις θεολογικές αφετηρίες του επανευαγγελισμού, οι οποίες αντλούνται από την ησυχαστική παράδοση η οποία βρίσκει πρόσφορο έδαφος και συνεχίζει να καλλιεργείται τον 16ο αιώνα. Το Άγιο Όρος παρουσιάζεται ως πνευματικό και θεολογικό κέντρο, από το οποίο ξεκίνησε έμπρακτα η ιεραποστολική και εκπαιδευτική δράση μέσω αγιορειτών μοναχών και λογίων. Στο δεύτερο μέρος της εργασίας αναλύεται η ζωή και η δράση του αγίου Διονυσίου του εν Ολύμπω, ως χαρακτηριστικού παραδείγματος σύνθεσης ασκητισμού και ιεραποστολής. Ο ασκητικός του βίος στο Άγιο Όρος, το προσκύνημά του στους Αγίους Τόπους και η εκλογή του ως ηγουμένου στη μονή Φιλοθέου προετοίμασαν το έδαφος για την ιερή ποιμαντική του δράση στη βόρειο Ελλάδα στηρίζοντας τους υπόδουλους κατοίκους παντοιοτρόπως. Ουσιαστικά ο άγιος Διονύσιος προσέφερε στις Ορθόδοξες κοινότητες πνευματικό καταφύγιο και ηθική στήριξη σε ένα εχθρικό περιβάλλον για την Ορθοδοξία. Η μελέτη καταλήγει στο συμπέρασμα ότι ο επανευαγγελισμός αποτελεί διαχρονική εκκλησιαστική αποστολή και σύγχρονη αναγκαιότητα σε κάθε γωνιά του πλανήτη, θεμελιωμένη στη βαθιά πίστη και την Ορθόδοξη Θεολογία. Οι άνθρωποι καλούνται να επανενωθούν με τον Θεό και να βιώσουν το πραγματικό νόημα της ύπαρξής τους μέσα από την συμμετοχή στην εκκλησιαστική ζωή.