Research indexThesis
Μη γραμμική ανάλυση και οπτικοποίηση του γονιδιώματος εξελικτικά νεότερων οργανισμών
Κατσαλούλης
1 Sep 2006Open access
NobleIDark:/48914/w1/20260525/4FA5AE4EDOI10.12681/eadd/22227
Μη γραμμική ανάλυση και οπτικοποίηση του γονιδιώματος εξελικτικά νεότερων οργανισμών
Κατσαλούλης · 2006
NobleIDark:/48914/w1/20260525/4FA5AE4EDOI10.12681/eadd/22227
Abstract
Η ανάλυση της πρωτοταγούς δομής του DNA και η επεξεργασία των γενετικών ακολουθιών είναι ένας γρήγορα αναπτυσσόμενος τομέας της σύγχρονης έρευνας με σκοπό την αναγνώριση, πρόβλεψη και κατανόηση της δομής, της εξέλιξης και της λειτουργικότητας του DNA. Στα πλαίσια αυτά κινήθηκε και η παρούσα διατριβή, η οποία επικεντρώθηκε στη στατιστική ανάλυση του DNA σε διάφορες κλίμακες ανάλυσης. Η μελέτη έγινε (α) σε επίπεδο βάσεων, χρησιμοποιώντας ολιγονουκλεοτίδια μικρού μήκους για να υπολογισθεί το στατιστικό βάρος κάθε μίας βάσης στο χρωμόσωμα ξεχωριστά, (β) σε επίπεδο χρωμοσωμάτων, υπολογίζοντας την κατανομή ολιγονουκλεοτιδίων σε ένα χρωμόσωμα και (γ) σε επίπεδο πληθυσμού υπολογίζοντας την κατανομή επαναλαμβανόμενων αλληλουχιών μικρού μήκους.Η ανάλυση σε επίπεδο βάσεων επικεντρώθηκε στη χαρτογράφηση χρωμοσωμάτων ανάλογα με τιςστατιστικές τους ιδιότητες. Κατασκευάστηκε ένας αλγόριθμος (SHMap) υπολογισμού στατιστικάδιαφορετικών περιοχών του DNA, ανάλογα με τις αποστάσεις μεταξύ δύο διαδοχικών εμφανίσεων του ίδιου ολιγονουκλεοτιδίου. Η εφαρμογή (ViewGenD) υλοποιήθηκε ως κατανεμημένη. Προκειμένου να επιτευχθεί επιτάχυνση της εκτέλεσης, χρησιμοποιήθηκαν τεχνολογίες παραλληλοποίησης (GRID/MPI) οι οποίες μείωσαν σημαντικά το χρόνο εκτέλεσης.Η ανάλυση σε επίπεδο χρωμοσωμάτων συνίσταται στην κατασκευή αλγορίθμων (gsearch) για τον έλεγχο συσχετίσεων μακράς ή πεπερασμένης εμβέλειας μεταξύ διαφορετικών βάσεων στο ίδιο χρωμόσωμα. Το ενδιαφέρον επικεντρώθηκε στη στατιστική επεξεργασία ολιγονουκλεοτιδίων σε χρωμοσώματα εξελικτικά νεότερων οργανισμών. Διαπιστώθηκε πως τα ολιγόνουκλεοτίδια που φέρουν την «υπογραφή» κάποιας συντηρητικής ακολουθίας, ακολουθούν κατανομή νόμου δύναμης, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα ολιγόνου κλεοτίδια που ακολουθούν κατανομή βραχείας εμβέλειας. Χρησιμοποιώντας ανάλυση δύο μεταβλητών, κατασκευάσθηκε ένας αλγόριθμος (cfit) με τη βοήθεια του οποίου διαπιστώσαμε πως στα ανώτερα χορδωτά τα ολιγονουκλεοτίδια παρουσιάζουν φαινόμενο συσσωμάτωσης (clustering), ενώ στους οργανισμούς που απέχουν εξελικτικά σημαντικά από τα θηλαστικά και τα πτηνά δεν είναι προφανής τέτοια συσσωμάτωση.Τέλος, έγινε ανάλυση σε επίπεδο πληθυσμών, όπου υλοποιήθηκε μία μέθοδος (STRStat) στατιστικήςμελέτης Επαναλαμβανόμενων Ακολουθιών Μικρού Μήκους (STR). Δημιουργήθηκε μία βάση δεδομένων με τις πληροφορίες αυτές. Έγινε υπολογισμός κατανομών των STR, έλεγχος της βάσης αυτής με διάφορους στατιστικούς δείκτες και αντιπαραβολή με αντίστοιχες βάσεις δεδομένων από τη βιβλιογραφία.